Szanowni Państwo!
Koleżanki i Koledzy!
Z uznaniem podkreślam utrzymywanie przez Wasze Koło, od kilku lat, stałej, wysokiej ” temperatury aktywności„. I co najistotniejsze, wszechstronnej realizacji celów i programu Stowarzyszenia. W tym prezentacji dorobku regionu i ludzi Waszej ” Małej Ojczyzny „. Z czego jesteście znani na Podkarpaciu i w kraju. Macie Przyjaciele prawo do olbrzymiej satysfakcji. Ja mam, nie mniejszą radość, z kolejnego spotkania z aktywnymi ” od zawsze ” działaczami społecznymi pięknej i przyjaznej ziemi krośnieńskiej.
Pozwólcie, że do wypowiedzi przedmówców prezentujących, w oparciu o liczby, fakty i dowody swojej aktywności, dorobek ZSMP w województwie krośnieńskim i Waszego Koła POKOLEŃ, dołączę kilka refleksji natury ogólnej z mojej perspektywy. Uczestnika ” gorących ” dyskusji o powołaniu obydwu organizacji. Delegata na Zjazd Założycielski ZSMP, Przewodniczącego ZW ZSMP w Przemyślu / wcześniej ZW ZSMW / i współzałożyciela POKOLEŃ w przemyskim na początku lat dziewięćdziesiątych. Ale również ze spojrzenia przez pryzmat tamtych czasów, kontekstu społecznego, gospodarczego, politycznego oraz aspiracji młodzieży.
1. ZSMP. Organizacja powojennego wyżu demograficznego, powstała w okresie dynamicznych przemian społecznych, gospodarczych i politycznych. Czasu wielkich budów i inwestycji prawie we wszystkich dziedzinach życia. Awansu społecznego młodzieży wiejskiej i robotniczej. Świadoma czasów przedwojennych i powojennego dorobku rodziców. Żyjąca trochę mitem ZMP, do której przemawiał też, otwarty na świat, socjalizm gierkowski. To wszystko działało na wyobraźnię, mobilizowało i angażowało. Młodzi nie chcieli być gorsi od swoich rodziców. – wbrew, niektórym opiniom, w znacznym stopniu samodzielna w myśleniu i działaniu. Mająca pewien ” gorset polityczny „, w którym jednak potrafiła się sprawnie poruszać. Będąc czasem niepokorną i idącą z młodzieżą ” pod prąd „. Świadczą o tym m. in. wydawane w latach 80 ” Poprawki z historii. ” w których oficjalnie pisano prawdę o Katyniu. Przez to wszystko była przedmiotem zazdrości kolegów z ” demoludów „.
– tworzona przez tych samych ludzi , którzy działali w ZMS , ZSMW i SZMW , tylko już bez kompleksów pochodzenia.
– która przejęła i w pełni realizowała programy działania założycieli .Wypracowane przez młodzież .Odpowiadające jej potrzebom w zakresie edukacji , kultury , sportu , rozwoju zawodowego i intelektualnego .W którym nie zwiększono dawki ideologicznej .
– której łatwiej było zjednywać do realizacji programów sojuszników i partnerów : związki zawodowe , spółdzielczość wiejską ,działaczy sportu , kultury itp .
-jej siłą była liczebność , zbiorowa mądrość i spontaniczność działania.
Z perspektywy lat , pełniej widzimy , że była szkołą życia społecznego ,gospodarczego i politycznego. Uczyła odpowiedzialności za siebie, młodzież i kraj. ALE TEŻ RADOSNEJ MŁODOŚCI.
Coś musiała w sobie mieć, że mimo sierpnia 1981 r i powstania ZMW RP ” Wici „, do1989 r należało do niej blisko 1,5 mln młodzieży. I działa do dzisiaj. Przypominanie i przebijanie się z tą wiedzą i oceną jest ważne dzisiaj, kiedy odchodzą ci, którzy ją tworzyli, znali i rozumieli tamten czas.
2.POKOLENIA. Stowarzyszenie powstało w niespełna rok po czerwcowych wyborach 1989 jako praktyczna reakcja na totalną krytykę PRLu i tych wszystkich, których z nim utożsamiano. W okresie nagonki i zwalniania z pracy, z przyczyn politycznych, naszych działaczy. Kiedy wielu z nas pogubiło się i obawiało o przyszłość swoją i najbliższych. Był to też czas tworzenia się nowej rzeczywistości politycznej i gospodarczej. Stad też w kraju i województwach zwoływaliśmy się na spotkania w czasie, których mówiliśmy każdemu i sobie. Nie jesteś sam! Jest nas w takiej sytuacji wielu! Mamy siebie, wykształcenie, doświadczenie życiowe i zawodowe oraz to co najważniejsze, wykonaliśmy dla młodzieży i kraju wiele pożytecznej pracy. Damy radę. Naszym zawołaniem stało się .JESTEŚMY SOBIE NAWZAJEM POTRZEBNI , a z czasem również JESTEŚMY POLSCE POTRZEBNI.
Formuła przyjęła się i sprawdziła :
a. jesteśmy Stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną,
b. posiadamy strukturę krajową , wojewódzkie i lokalne. Zrzeszamy blisko 7 tyś osób w kraju i ponad 300 w 8 Kołach na Podkarpaciu
c. w Statucie zapisaliśmy, że jesteśmy gronem przyjaciół dla którego wartościami nadrzędnymi są :
sprawiedliwość społeczna ,demokracja ,tolerancja ,i patriotyzm wyrażające się odpowiedzialnością
za przyszłość Ojczyzny. Działamy w duchu postępowej lewicy społecznej.
d. w programie zapisaliśmy m.in.
– upowszechnianie działalności postępowych organizacji młodzieżowych i ich wkładu w rozwój kraju
– sprzeciwianie się fałszowaniu historii PRL-u. Nie tylko dlatego, że to prawda o naszej młodości i pracy, ale w obronie prawdy historycznej. Tak nas urządziła Jałta. Nie tylko Stalin, ale też Roosevelt i Churchill. Mówimy wyraźnie. Nasi dziadkowie i ojcowie, prawie wszyscy Polacy w kraju, nie bez obaw, wątpliwości i krytyki zrobili to co było praktyczne i mądre. ” Wzięli ” się za życie rodzinne i obywatelskie.
– pokazywanie wysiłku narodu w odbudowie Warszawy / zburzonej w ponad 90% /, Szczecina, Wrocławia, zagospodarowaniu ziem zachodnich oraz budowaniu przemysłu, szkół ,szpitali itp.
– sprzeciwianie się przemilczaniu daniny krwi na wszystkich frontach walki o niepodległość.
Pielęgnowanie miejsc pamięci narodowej – mogiły , pomniki itp.
– brak zgody na pisanie nowej, innej historii przez IPN i polską prawicę .Mówimy ,że
w badaniach nad historią PRL-u jest miejsce na przypominanie stalinizmu ale też na analizę
procesów społecznych ,które wpłynęły na życie zwykłych ludzi.
– uważamy ,że Polska jest dorobkiem wielu pokoleń a nie tylko ostatnich 35 lat.
W naszej działalności nie żyjemy tylko historią . Od 35 lat jesteśmy aktywnymi uczestnikami życia społecznego, gospodarczego i politycznego. Mieliśmy i mamy naszych działaczy w Sejmie, rządzie samorządach lokalnych, organizacjach społecznych i partiach politycznych. Macie na to dowody w byłym województwie krośnieńskim i na tej sali.
” Solą ” naszej działalności jest bycie z sobą. Organizowanie takich spotkań jak dzisiejsze.
W gronie przyjaciół i rówieśników z tamtych lat. Dla wspomnień, ale też dla wymiany myśli, poglądów i planów na przyszłość. Dzielcie się nawzajem swoją oceną i stosunkiem do zachodzących zmian w Polsce i wokół nas. Nie odmawiajcie sobie prawa wpływania na ich bieg.
Dla siebie, dzieci, wnuków i dla Polski. W myśl maksymy, że historię trzeba znać, żeby
tworzyć nową, to na takich jak my przede wszystkim spoczywa obowiązek wykorzystania doświadczeń dla przyszłości. Nie ulegajmy populistom, demagogom i bieżącej poprawności politycznej. Inni mają prawo chcieć, ale ” nie muszą móc”. Wiem też, że dzisiaj , każdego dnia nie zrobimy coś wielkiego jak ” kiedyś ” ale jeszcze , zawsze możemy zrobić coś dobrego .
Mamy na to wiele przykładów u Was w Krośnie ,na Podkarpaciu i w kraju .Niech ta prawda
towarzyszy Wam w dzisiejszych rozmowach i w przyszłości .
” NIE POPEŁNIAJMY GRZECHU ZANIECHANIA „.
Pozwolę sobie zakończyć cytatem z wywiadu kolegi Krzysztofa Janika w Przeglądzie z kwietnia br.
Byłego Sekretarza i Zastępcę Przewodniczącego ZG ZSMP, obecnie I Wiceprzewodniczącego Rady Krajowej POKOLEŃ . Wcześniej ZG ZSMW.
„Moja generacja stworzyła ZSMP a teraz Stowarzyszenie POKOLENIA, które towarzyszyć nam będą do śmierci. I dobrze, tak trzeba.
A młodzi niech budują swoją Polskę. Oby lepszą niż nasza„.
Pozdrawiam
Wiesław Pajda
Tekst Wiesława Pajdy jest nie tylko wspomnieniem działalności ZSMP i Stowarzyszenia POKOLENIA, ale przede wszystkim osobistym świadectwem pokolenia, które aktywnie uczestniczyło w przemianach społecznych, gospodarczych i politycznych Polski. Autor przypomina znaczenie pracy społecznej, solidarności środowiskowej i odpowiedzialności za wspólnotę, podkreślając jednocześnie potrzebę rzetelnego spojrzenia na historię bez uproszczeń i ocen podporządkowanych bieżącej polityce.
Szczególnie mocno wybrzmiewa przesłanie, że doświadczenie starszych pokoleń nadal może być wartością dla współczesności. Historia nie powinna być jedynie przedmiotem wspomnień, lecz źródłem wiedzy, refleksji i inspiracji do dalszego działania. Ważne jest także przypomnienie, że Polska, którą znamy dzisiaj, jest efektem pracy wielu generacji, ich wysiłku, wyborów, sukcesów, ale także błędów.
Słowa „Nie popełniajmy grzechu zaniechania” można odczytać jako najważniejsze przesłanie całego wystąpienia. Niezależnie od wieku i zmieniających się realiów zawsze pozostaje przestrzeń do działania, zabierania głosu w sprawach publicznych, przekazywania doświadczeń młodszym oraz budowania więzi między ludźmi. To właśnie pamięć, wspólnota i odpowiedzialność za przyszłość stanowią najtrwalszy pomost między kolejnymi pokoleniami.